Stijgende transportkosten, strengere duurzaamheidsregels en toenemende druk op leverbetrouwbaarheid dwingen bedrijven om hun logistieke keuzes opnieuw te bekijken. Waar wegtransport jarenlang de standaard was, groeit de interesse in vervoer over water als alternatief. Maar wanneer is transport over water daadwerkelijk een betere optie en wanneer niet?
In dit artikel vergelijken we vervoer over water en wegtransport op basis van drie cruciale factoren: kosten, CO₂-uitstoot en leverbetrouwbaarheid. Zo krijg je inzicht in wanneer welke vervoersvorm logisch is binnen jouw logistieke keten.
Wat verstaan we onder vervoer over water?
Vervoer over water verwijst naar het transport van goederen via rivieren en kanalen met binnenvaartschepen, ook wel barge genoemd. In Nederland speelt de binnenvaart hierin een centrale rol: een efficiënt netwerk dat zeehavens verbindt met inland terminals en industriële regio’s.
In de praktijk gaat het vaak om transport over water in combinatie met wegtransport, ook wel multimodaal transport genoemd. Goederen worden per schip vervoerd over het lange traject en leggen de eerste of laatste kilometers af per vrachtwagen. Die combinatie zorgt voor schaalvoordeel én flexibiliteit binnen de logistieke keten.
In dit artikel richten we ons specifiek op containerstromen, omdat deze voor regionale producenten en verladers het meest relevant zijn. Toenemende filevorming, stijgende kosten en nieuwe duurzaamheidsverplichtingen zoals CSRD maken deze vervoersvorm steeds actueler.
Vervoer over water wordt daarmee steeds minder een alternatief voor “later”, en steeds vaker een serieuze optie binnen de dagelijkse logistieke praktijk.
Waarom bedrijven twijfelen tussen vervoer over water en wegtransport
Betrouwbaarheid en levertijd
Een veelgehoorde gedachte is dat containertransport per schip automatisch langzamer is dan vervoer over de weg. Vooral bij strakke levertijden roept dit vragen op. In de praktijk hangt de doorlooptijd sterk af van volumes, vaarschema’s en de inrichting van de keten. Bij vaste, goed geplande stromen kan vervoer over water juist zeer voorspelbaar zijn.Flexibiliteit en planning
Waar een vrachtwagen eenvoudig ad hoc kan worden ingezet, werkt vervoer over water met vaste afvaartschema’s. Dat vraagt om vooruit plannen en laat minder ruimte voor last-minute wijzigingen. Voor productieomgevingen met wisselende volumes kan dit als beperking voelen, maar het zorgt tegelijkertijd voor meer structuur en overzicht in de keten.Onbekendheid met mogelijkheden
Daarnaast speelt onbekendheid een rol. Veel bedrijven weten niet wanneer transport over water geschikt is of hoe multimodaal transport, de combinatie van water en weg, in de praktijk werkt. Hierdoor wordt vervoer over water soms onterecht buiten beschouwing gelaten.De voordelen van vervoer over water ten opzichte van wegtransport
Wanneer vervoer over water op de juiste manier wordt ingezet, biedt het duidelijke voordelen ten opzichte van wegtransport. Niet alleen op het gebied van duurzaamheid, maar ook in kostenbeheersing en voorspelbaarheid. Voor bedrijven met vaste goederenstromen kan transport over water een structureel en stabiel onderdeel van de logistieke keten zijn.
Kosten: wanneer vervoer over water goedkoper is
Vervoer over water is in de basis de meest kostenefficiënte vervoersvorm per tonkilometer, doordat grote volumes tegelijk worden gebundeld. Binnenvaartschepen vervoeren grote hoeveelheden containers tegelijk, waardoor de kosten per tonkilometer lager liggen dan bij wegtransport, met name op middellange en langere afstanden.
De mate waarin dit voordeel ook in de totale supply chain zichtbaar wordt, hangt af van factoren zoals afstand, volume, urgentie en de organisatie van voor- en natransport. Zowel middelgrote als grote structurele volumes kunnen hierdoor financieel aantrekkelijk via het water worden vervoerd. Daarnaast is binnenvaart minder gevoelig voor stijgende brandstofprijzen en het tekort aan chauffeurs, wat zorgt voor beter beheersbare en voorspelbare kosten.
CO₂-uitstoot: structureel lager dan wegtransport
Binnenvaart kent een aanzienlijk lagere CO₂-uitstoot per tonkilometer dan wegtransport, doordat grote volumes met relatief weinig energie worden verplaatst. Voor bedrijven die rapporteren op CSRD of sturen op scope 3-emissies is dit een concreet en meetbaar voordeel dat direct kan worden meegenomen in duurzaamheidsrapportages, bijvoorbeeld door de tool Routescanner.
Betrouwbaarheid en voorspelbaarheid
Waar wegtransport steeds vaker te maken heeft met files en congestie, biedt vervoer over water meer rust in de keten. Bij vaste vaarroutes en een goede planning zijn vaarschema’s stabiel, wat zorgt voor voorspelbare aankomsttijden.
Wanneer is vervoer over water een logisch alternatief?
- Vaste goederenstromen Bedrijven met wekelijkse of maandelijkse vaste volumes profiteren van vaste vaarschema’s en meer voorspelbaarheid in de keten.
- Kleine, middelgrote en grotere volumes Binnenvaart is geschikt voor het bundelen van containers, waardoor schaalvoordeel ontstaat en de kosten per eenheid lager liggen dan bij wegtransport. Ook bij middelmatige volumes is vervoer over water interessant, mits de stroom structureel en goed gepland is.
- Minder tijdkritische leveringen Wanneer levertijden ruimte laten, biedt vervoer over water mogelijkheden voor efficiënte planning, met name bij voorraadgestuurde logistiek of exportstromen.
- Bedrijven met duurzaamheidsdoelen Organisaties die sturen op CO₂-reductie, CSRD of scope 3-emissies vinden in vervoer over water een aantoonbaar duurzamer alternatief.
- Combinatie met een regionale terminal De nabijheid van een inland terminal, zoals Container Terminal Doesburg, maakt multimodaal transport praktisch en efficiënt zonder verlies van bereikbaarheid.
Wanneer blijft wegtransport de betere keuze?
Ondanks de voordelen van vervoer over water zijn er situaties waarin wegtransport logischer blijft. Dat geldt met name bij spoedzendingen of leveringen met zeer korte doorlooptijden, waar maximale flexibiliteit nodig is. Ook bij kleine of onregelmatige volumes biedt wegtransport vaak meer praktische mogelijkheden.
Daarnaast speelt bereikbaarheid een rol. Wanneer er geen geschikte inland terminal in de buurt is, kan de extra voor- en natransportafstand het voordeel van vervoer over water tenietdoen. In deze gevallen blijft wegtransport een efficiënte en passende keuze binnen de logistieke keten.
Wat betekent dit voor jouw logistieke afweging?
De keuze tussen vervoer over water en wegtransport hangt af van de context: volumes, levertijden, locatie en de inrichting van de keten. Er bestaat geen standaardoplossing. Juist door water- en wegtransport in samenhang te bekijken, ontstaat ruimte voor slimmere en duurzamere logistieke keuzes.
Als regionale inland terminal ziet Container Terminal Doesburg dagelijks hoe bedrijven deze afweging maken en modaliteiten combineren tot een efficiënte en toekomstbestendige oplossing. Niet vanuit één vervoersvorm, maar vanuit de keten als geheel. De vraag is dan ook niet welk transportmiddel beter is, maar hoe jouw logistieke keten optimaal kan worden ingericht. Laat het ons weten als we mee kunnen denken hierin.
Veelgestelde vragen over vervoer over water
Is vervoer over water altijd goedkoper dan wegtransport?
Nee. Per tonkilometer is vervoer over water in de basis de goedkoopste vervoersvorm, doordat lading wordt gebundeld en efficiënt wordt vervoerd.
Of dit voordeel ook in de totale supply chain volledig zichtbaar is, hangt af van factoren zoals afstand, volume, urgentie en de inrichting van voor- en natransport. In veel gevallen is vervoer over water financieel aantrekkelijk, maar de uiteindelijke kostenvergelijking vraagt altijd om een ketenbrede analyse.
Hoe betrouwbaar is transport over water bij lage waterstanden?
Is vervoer over water ook geschikt voor regionale bedrijven?
Ja. Voor regionale bedrijven met een inland terminal in de buurt is vervoer over water goed toepasbaar. Door water en weg te combineren ontstaat een efficiënte en bereikbare logistieke oplossing.